Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến ESG, Net Zero và sử dụng điện sạch, các chứng chỉ năng lượng tái tạo như REC và I-REC được nhắc đến ngày một nhiều. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn băn khoăn: I-REC khác gì so với REC tại các thị trường quốc gia, và nên lựa chọn loại chứng chỉ nào để phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững?
Bài viết dưới đây GreenUP sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ bản chất của I-REC, sự khác biệt so với REC nội địa, cũng như cách lựa chọn phù hợp trong từng bối cảnh.
I-REC là gì?
I-REC (International Renewable Energy Certificate) là chứng chỉ năng lượng tái tạo quốc tế, xác nhận rằng 1 MWh điện đã được sản xuất từ nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, thủy điện hoặc sinh khối.
I-REC được phát triển nhằm phục vụ các quốc gia chưa có hệ thống chứng chỉ năng lượng tái tạo nội địa hoặc có nhưng chưa đồng bộ với chuẩn quốc tế. Chứng chỉ này được quản lý bởi tổ chức I-REC Standard Foundation, với hệ thống đăng ký, phát hành và hủy minh bạch, tránh trùng lặp và gian lận.
REC tại các thị trường quốc gia là gì?
REC (Renewable Energy Certificate) tại các thị trường quốc gia là chứng chỉ năng lượng tái tạo được phát hành theo hệ thống riêng của từng quốc gia hoặc khu vực. Ví dụ, một số quốc gia có REC nội địa được quản lý bởi cơ quan nhà nước hoặc tổ chức được ủy quyền.
REC nội địa thường gắn với khung pháp lý, chính sách năng lượng và mục tiêu chuyển dịch năng lượng của từng quốc gia. Do đó, phạm vi công nhận và cách sử dụng REC có thể khác nhau giữa các thị trường.
Điểm khác biệt cốt lõi giữa I-REC và REC nội địa
Sự khác biệt lớn nhất giữa I-REC và REC tại các thị trường quốc gia nằm ở phạm vi công nhận và tính linh hoạt trong sử dụng.
I-REC mang tính quốc tế, được chấp nhận rộng rãi trong các báo cáo ESG, CDP, RE100 và kiểm kê khí nhà kính theo GHG Protocol. Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp đa quốc gia hoặc doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong khi đó, REC nội địa thường có giá trị pháp lý và sử dụng hiệu quả nhất trong phạm vi một quốc gia hoặc khu vực cụ thể. Một số loại REC có thể không được công nhận đầy đủ trong các báo cáo quốc tế nếu không đáp ứng tiêu chuẩn minh bạch hoặc khả năng truy xuất nguồn gốc.
Sự khác nhau về hệ thống quản lý và minh bạch
Hệ thống I-REC vận hành trên nền tảng đăng ký tập trung, cho phép theo dõi toàn bộ vòng đời của chứng chỉ từ lúc phát hành đến khi hủy. Mỗi I-REC chỉ được sử dụng một lần, đảm bảo không xảy ra tình trạng “đếm đôi” lượng điện tái tạo.
Ngược lại, mức độ minh bạch của REC nội địa phụ thuộc nhiều vào hệ thống quản lý của từng quốc gia. Một số thị trường có hệ thống tương đương I-REC, trong khi một số khác vẫn còn hạn chế về khả năng truy xuất hoặc chuẩn hóa dữ liệu.
Khả năng sử dụng trong bù trừ phạm vi 2
Theo GHG Protocol, doanh nghiệp có thể sử dụng chứng chỉ năng lượng tái tạo để bù trừ phát thải phạm vi 2 theo phương pháp market-based. Trong thực tế, I-REC thường được ưu tiên vì đáp ứng tốt các yêu cầu về tính toàn vẹn, minh bạch và khả năng kiểm toán quốc tế.
REC nội địa vẫn có thể được sử dụng để bù trừ phạm vi 2, nhưng doanh nghiệp cần xem xét liệu loại REC đó có được chấp nhận bởi đối tác, nhà đầu tư hoặc tổ chức đánh giá ESG hay không.
I-REC phù hợp với những doanh nghiệp nào?
I-REC đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp xuất khẩu hoặc là nhà cung cấp trong chuỗi giá trị toàn cầu. Những doanh nghiệp này thường phải tuân thủ yêu cầu từ công ty mẹ hoặc khách hàng quốc tế về việc sử dụng điện tái tạo và giảm phát thải.
Ngoài ra, I-REC cũng là lựa chọn hiệu quả cho doanh nghiệp tại các quốc gia chưa có REC nội địa chính thức hoặc hệ thống còn đang hoàn thiện.
REC nội địa phù hợp trong trường hợp nào?
REC tại các thị trường quốc gia phù hợp với doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong nước, có mục tiêu tuân thủ quy định pháp lý hoặc tham gia các chương trình năng lượng quốc gia. Trong một số trường hợp, REC nội địa có thể mang lại lợi ích về chi phí hoặc hỗ trợ chính sách.
Tuy nhiên, khi doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng thị trường hoặc nâng cao tiêu chuẩn ESG theo chuẩn quốc tế, việc kết hợp hoặc chuyển sang sử dụng I-REC là xu hướng phổ biến.
Doanh nghiệp nên chọn I-REC hay REC?
Việc lựa chọn giữa I-REC và REC nội địa không phải là câu chuyện “đúng – sai”, mà phụ thuộc vào mục tiêu phát triển bền vững của doanh nghiệp. Nếu mục tiêu là minh bạch, dễ được công nhận toàn cầu và phục vụ báo cáo ESG quốc tế, I-REC mang lại nhiều lợi thế hơn. Nếu ưu tiên tuân thủ quy định trong nước hoặc tối ưu chi phí ngắn hạn, REC nội địa vẫn là lựa chọn phù hợp.
Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp có thể kết hợp cả hai để vừa đáp ứng yêu cầu nội địa, vừa đảm bảo chuẩn mực quốc tế.
I-REC và REC tại các thị trường quốc gia đều đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, với phạm vi công nhận rộng, hệ thống quản lý minh bạch và khả năng tích hợp vào báo cáo ESG toàn cầu, I-REC đang trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều doanh nghiệp hướng tới Net Zero và phát triển bền vững dài hạn.
